Jeugdhulpverleners en leerkrachten moeten nauwer samenwerken aan de ontwikkeling van kinderen. Gemeenten worden verantwoordelijk voor het bij elkaar brengen van onderwijs, zorg en jeugdhulp en het maken van niet-vrijblijvende lokale afspraken. Dat is de kern van het advies ‘Mét andere ogen’ dat kwartiermaker René Peeters donderdag 6 december 2018 overhandigde aan de Coalitie Onderwijs, Zorg en Jeugd.
Leerkrachten in het regulier onderwijs houden kinderen met een ondersteuningsbehoefte te lang in de klas. Ouders en kinderen worden nog te vaak van het kastje naar de muur gestuurd. Het duurt soms maanden voordat een kind ergens terecht kan omdat onduidelijk is of de gemeente, het samenwerkingsverband of de zorgverzekeraar moet betalen voor specifieke zorg in de klas. Er is geen passend aanbod voor thuiszitters.
Dit zijn slechts enkele voorbeelden van knelpunten in de aansluiting tussen onderwijs, zorg en jeugdhulp. Voor een groep van 23 landelijke organisaties de aanleiding om deze urgente knelpunten samen op te oplossen. Zij noemen zichzelf de Coalitie Onderwijs, Zorg en Jeugd en vroegen René Peeters als kwartiermaker Onderwijs, Zorg en Jeugd om hen te adviseren hoe ze die samenwerking beter van de grond kunnen krijgen.
Top 3 belangrijkste adviezen
In zijn rapport geeft de kwartiermaker adviezen, gebaseerd op bevindingen uit succesvolle regio’s. De belangrijkste drie:
(1) Zorg voor een evenwichtig palet aan professionals rond kinderen en jongeren, die ingeschakeld kunnen worden waar nodig. Verbreed de schoolteams met medewerkers van jeugdhulp- en/of zorgorganisaties, afhankelijk van de schoolpopulatie. Zet leerkracht en jeugdhulpprofessional zij aan zij.
(2) Maak als onderwijs, jeugdhulp, zorg en gemeenten niet-vrijblijvende lokale afspraken. Deze vormen als het ware de ‘grondwet van de regio’ en zijn leidend voor de andere plannen rondom onderwijs, zorg en jeugd. Pak als gemeente de rol op om partijen bij elkaar te brengen. Die regierol past bij de andere verantwoordelijkheden die gemeenten in 2015 hebben gekregen.
(3) Maak ouders en opvoeders vertrouwd met het zorg- en jeugdhulpaanbod via school. Werk actief samen met ouders en neem hen in ieder proces rond het kind goed mee.
De Coalitie heeft de adviezen dankbaar in ontvangst genomen. De komende periode gaan de organisaties met de eigen achterban bespreken wat de adviezen betekenen op uitvoeringsniveau.
Leden van de Coalitie, Zorg en Jeugd komen uit verschillende sectoren:
Onderwijs: PO-Raad, VO-raad, LECSO, Netwerk LPO, Sectorraad Samenwerkingsverbanden VO
Jeugdhulp: ActiZ, GGD GHOR Nederland, Sociaal Werk Nederland, Jeugdzorg Nederland, GGZ Nederland, VGN
Gemeenten: VNG
‘Ouders’: Ouders & Onderwijs, Mind, Ieder(in)
Kennispartners (geen leden): Nederlands Jeugdinstituut, Nederlands Centrum Jeugdgezondheid, Zorglandschap Jeugd, Zunderdorp Advies & Management
Ministeries (geen leden): OCW, VWS
Zorgverzekeraars Nederland is agenda-lid. Per 1 januari 2019 nemen deel: MBO Raad en Branche Kinderopvang.
Dorien Graas, lector Jeugd aan de Hogeschool Windesheim, was een van de redacteuren van het boek. “Er staan zo’n dertig hoofdstukken in met verhalen van mensen uit het onderwijs, de gespecialiseerde zorg, de gemeente en financiers die allemaal op een andere manier kijken naar hoe de jeugdhulp anders kan. Het boek is niet geschreven om te klagen, maar om alternatieven te bieden aan gemeentes waarmee ze aan de slag kunnen.”
Op uitnodiging van de Kopgroep Jeugdhulp presenteerde Sharon Stellaard haar onderzoek op 21 november 2018 bij Jeugdzorg Nederland.
Met elkaar bespraken we dat binnen de sector de bestuurskundige invalshoek vrij weinig wordt benut om het stagneren van transformatie en mogelijke oplossingsrichtingen te doorgronden. De literatuur biedt echter waanzinnige aanwijzingen voor ons praktijk mensen.
Op woensdag 21 november 2018 werd het boek Écht doen wat nodig is gepresenteerd in de gemeente Oude IJsselstreek in de Gelderse Achterhoek.
In de workshop van Sharon werd de deelnemers gevraagd vooraf een tekening te maken van het krachtenveld waarin zij verkeren m.b.t. samenwerking onderwijs-jeugdhulp. Met elkaar hebben de deelnemers problemen / issues van de verschillende samenwerkingspartners uitgediept om wederzijds begrip te creëren en openingen voor samenwerking te realiseren. Hierbij zijn citaten uit de diepte-interviews met de verschillende partijen van nut geweest. Deelnemers maakten naderhand opnieuw de krachtenveld analyse en gingen naar huis met 1 concrete vervolgstap nav hun tekening. Zo gaf 1 SBO directeur aan:
Bijvoorbeeld: weet wanneer de jeugdhulpverleners jarig zijn en zorg voor een attentie. Het zijn niet jouw werknemers, maar wel je teamleden. De liefde bleek ook opvallend vaak door de maag te gaan. Zorg dat iedereen uitgenodigd wordt voor de BBQ, maak ruimte voor gezamenlijke lunches, geef een Kanjermok met complimenten door, drink koffie met elkaar. En vergeet vooral het kerstpakket niet. Als het bondje er is, kun je makkelijker met elkaar verkennen hoe het anders kan.
Vandaag (5 november 2018) waren Dorien Graas en Angela Thissen namens de Academische werkplaats ‘Samen op School‘ aanwezig bij de Voor de Jeugd Dag. Samen met Yvonne Benard (ZonMw), Robert Vermeiren en Symone Detmar (Werkplaats SAMEN) stonden zij achter de informatiestand van de werkplaatsen Jeugd.
Na een overheerlijk pastabuffet en mooie pitches werd de bijeenkomst afgesloten. De sfeer zat er goed in!
Samen op School 