Geslaagde Site Visit bij SBO De Brug

Vandaag (13 december 2018) waren we als Academische Werkplaats te gast bij SBO De Brug in Zwolle. Samen met Yvonne Benard (ZonMw) en Janet van Bavel (ZonMw programma commissie) maakten we de balans op. Waar staan we nu? Waar komen we vandaan en wat gaan we nog doen met elkaar?

Dorien Graas (lector jeugd Windesheim en programmaleider AWTJ SoS) heette iedereen welkom. Angela Thissen (coördinator AWTJ SoS) verzorgde een aftrappresentatie en gaf de aanwezigen een preview van de infographic met Klein-en-Fijn opbrengsten die binnenkort verschijnt.

Promovendi Sharon Stellaard en Jantien Gerdes prikkelden vervolgens alle aanwezigen met hun inzichten:

  • “In instituties blijven we doen wat we altijd al doen.”
  • “Wie het langst aan tafel zit, heeft zeggenschap.”
  • “De grootste institutionele verandering ooit was niet gestuurd.”
  • “Er is bestuurlijke bescheidenheid nodig nu.”
  • “Er zijn beleidsramen nodig: ruimte voor verandering in tijden van crisis, als opening voor ‘tegenstanders’ van het huidige regime”
  • “We moeten speelruimte creëren”
  • We bewegen van coöperatie (bereikbaar, betrouwbaar, transfer, wij-zij), naar coördinatie (toegankelijkheid, competent, vertaling, alliantie) naar collaboratie (verbondenheid, te vertrouwen, transformatie, wij).”

Leerlingen van SBO De Brug verzorgden een fantastisch lunchbuffet: vers gemaakte soep, veel verschillende broodjes, wraps en drankjes. Naast de lekkernijen die ze al bij de koffie hadden verzorgd ;-).

Reacties van de kookploeg: “Wat vond iedereen het lekker hé juf! Ze geloofden hun ogen niet dat wij dat zelf hadden gemaakt!” ”Juf… eigenlijk ben ik dus heel goed in koken! Daarom heb je me natuurlijk ook gevraagd om te helpen“. De betreffende juf vond een briefje met deze tekst op haar bureau aan het einde van de middag:

“Ik vond het heel erg leuk en het koken was ook geweldig. Ik vond het ook leuk dat ik het severen mocht. Dit wil ik zeker nog een keer weer :-))”

Na de lunch schetste Anky van der Werf (OOZ) het proces van de totstandkoming van de Ondersteuningsteams in de regio Zwolle. Mathieu van Tienhoven (directeur Thorbecke Scholengemeenschap) vulde aan door de huidige situatie te beschrijven op zijn school versus de gewenste situatie. Thorbecke is een van de onderzoeksscholen in het promotie onderzoek van Jantien Gerdes. De beweging richting collaboratie is op deze school voelbaar, maar nog geen realiteit. Egbert Kloppenburg (directeur SBO De Brug in Zwolle) herkende deze beweging. De presentaties van beide promovendi gaven hen meer inzicht in de mechanismen achter de transformatie.

Anita Gelmers-Groen, Hans Bonten, Marja Jager-Vreugdenhil (DB leden), Gerry Vrielink en Margreet Algera (stuurgroepleden) kregen genoeg input over de vraag hoe de werkplaats te verduurzamen. Het verbinden en het uitdragen van kennis en initiatieven werd erg belangrijk gevonden. Met de nodige speelruimte om projecten op te starten. Ook de vraag “Hoe nodig is het om als werkplaats zelf ook iets te ontwikkelen?” popte op. De suggestie om het analytisch raamwerk van Jantien Gerdes binnenkort te gebruiken bij de verduurzaming van de weerkplaats werd breed gesteund!

Met een goed gevulde buik, veel opgedane kennis en een kerstkaart rijker ging iedereen weer tevreden huiswaarts. Dank aan Egbert Kloppenburg voor zijn aanbod om de Site Visit op zijn inspirerende school te faciliteren. Maar vooral DANK aan de leerlingen van SBO De Brug! We voelden ons allemaal enorm GAST en zijn erg verwend!

 

 

 

Rapport ‘Met andere ogen’

Jeugdhulpverleners en leerkrachten moeten nauwer samenwerken aan de ontwikkeling van kinderen. Gemeenten worden verantwoordelijk voor het bij elkaar brengen van onderwijs, zorg en jeugdhulp en het maken van niet-vrijblijvende lokale afspraken. Dat is de kern van het advies ‘Mét andere ogen’ dat kwartiermaker René Peeters donderdag 6 december 2018 overhandigde aan de Coalitie Onderwijs, Zorg en Jeugd.

Leerkrachten in het regulier onderwijs houden kinderen met een ondersteuningsbehoefte te lang in de klas. Ouders en kinderen worden nog te vaak van het kastje naar de muur gestuurd. Het duurt soms maanden voordat een kind ergens terecht kan omdat onduidelijk is of de gemeente, het samenwerkingsverband of de zorgverzekeraar moet betalen voor specifieke zorg in de klas. Er is geen passend aanbod voor thuiszitters.

Dit zijn slechts enkele voorbeelden van knelpunten in de aansluiting tussen onderwijs, zorg en jeugdhulp. Voor een groep van 23 landelijke organisaties de aanleiding om deze urgente knelpunten samen op te oplossen. Zij noemen zichzelf de Coalitie Onderwijs, Zorg en Jeugd en vroegen René Peeters als kwartiermaker Onderwijs, Zorg en Jeugd om hen te adviseren hoe ze die samenwerking beter van de grond kunnen krijgen.

Top 3 belangrijkste adviezen

In zijn rapport geeft de kwartiermaker adviezen, gebaseerd op bevindingen uit succesvolle regio’s. De belangrijkste drie:

(1)    Zorg voor een evenwichtig palet aan professionals rond kinderen en jongeren, die ingeschakeld kunnen worden waar nodig. Verbreed de schoolteams met medewerkers van jeugdhulp- en/of zorgorganisaties, afhankelijk van de schoolpopulatie. Zet leerkracht en jeugdhulpprofessional zij aan zij.

(2)    Maak als onderwijs, jeugdhulp, zorg en gemeenten niet-vrijblijvende lokale afspraken. Deze vormen als het ware de ‘grondwet van de regio’ en zijn leidend voor de andere plannen rondom onderwijs, zorg en jeugd. Pak als gemeente de rol op om partijen bij elkaar te brengen. Die regierol past bij de andere verantwoordelijkheden die gemeenten in 2015 hebben gekregen.

(3)    Maak ouders en opvoeders vertrouwd met het zorg- en jeugdhulpaanbod via school. Werk actief samen met ouders en neem hen in ieder proces rond het kind goed mee.

De Coalitie heeft de adviezen dankbaar in ontvangst genomen. De komende periode gaan de organisaties met de eigen achterban bespreken wat de adviezen betekenen op uitvoeringsniveau.

Leden van de Coalitie, Zorg en Jeugd komen uit verschillende sectoren:

Onderwijs: PO-Raad, VO-raad, LECSO, Netwerk LPO, Sectorraad Samenwerkingsverbanden VO

Jeugdhulp: ActiZ, GGD GHOR Nederland, Sociaal Werk Nederland, Jeugdzorg Nederland, GGZ Nederland, VGN

Gemeenten: VNG

‘Ouders’: Ouders & Onderwijs, Mind, Ieder(in)

Kennispartners (geen leden): Nederlands Jeugdinstituut, Nederlands Centrum Jeugdgezondheid, Zorglandschap Jeugd, Zunderdorp Advies & Management

Ministeries (geen leden): OCW, VWS

Zorgverzekeraars Nederland is agenda-lid. Per 1 januari 2019 nemen deel: MBO Raad en Branche Kinderopvang.

Klein-en-Fijn onderzoeksproject opgeleverd op SBO De Brug

Onlangs is het 8e Klein-en-Fijn project afgerond genaamd “Een populatieanalyse onder de leerlingen van groep 1 tot en met 4 van SBO de Brug”.

Rondom de onderzoeksvraag: “Op welke wijze kan SBO ‘De Brug’ ondersteuning bieden om in te spelen op de onderwijsbehoeften van de leerlingen van groep 1 tot en met 4?

Het onderzoek is uitgevoerd door Emine Biçen in het kader van de opleiding Pedagogiek aan de Christelijke Hogeschool Windesheim te Zwolle.

We danken de begeleiders:

  • Loek Heida (begeleider vanuit Windesheim)
  • Lucy Wisse & Egbert Kloppenburg (De Brug)
  • Dorien Graas (vanuit de AWTJ Samen op School)

Lees HIER het volledige onderzoeksrapport.

In mei 2017 deden de VIAA studenten Dianne Mostert, Linda van der Sluis, Nicole Timmerman, Gerlinda van Wijhe en Corien Woudenberg een (Klein-en-Fijn) onderzoek op SBO de Brug. Lees HIER meer over dit rapport.

 

Artikel op Nieuws.nl

Als je jeugdhulp googelt, gaat het voornamelijk over forse tekorten, financiering, gebrekkige samenwerking, wachtlijsten en zware incidenten. Maar jeugdhulp gaat over kinderen, jongeren en gezinnen die hulp en zorg nodig hebben. Onlangs is het boek ‘Echt doen wat nodig is, pleidooi voor kleinschalige effectieve jeugdhulp‘ uitgebracht. Een initiatief van Stichting Beroepseer, die zich zorgen maakt om de jeugd en wil laten zien dat de jeugdhulp veel beter kan.

Dorien Graas, lector Jeugd aan de Hogeschool Windesheim, was een van de redacteuren van het boek. “Er staan zo’n dertig hoofdstukken in met verhalen van mensen uit het onderwijs, de gespecialiseerde zorg, de gemeente en financiers die allemaal op een andere manier kijken naar hoe de jeugdhulp anders kan. Het boek is niet geschreven om te klagen, maar om alternatieven te bieden aan gemeentes waarmee ze aan de slag kunnen.

Op 2 december 2018 verscheen dit artikel op Nieuws.nl n.a.v. de boekpresentatie.

 

‘Het zou mooi zijn als er begrip over en weer kan ontstaan’

Jantien Gerdes organiseerde op 1 november 2018 haar eerste Academische Werkvloer conferentie op Scholengemeenschap Lelystad (SGL). Hier deelde ze de tussenstand van haar promotieonderzoek naar interdisciplinaire samenwerking, uitgevoerd op de Thorbecke Scholengemeenschap Zwolle, het Almere College Dronten en de Scholengemeenschap Lelystad.

Na afloop werd ze geïnterviewd over haar promotie onderzoek. Het artikel werd 26 november 2018 gepubliceerd op de website van de Academische Werkplaatsen Jeugd met als titel: ‘Het zou mooi zijn als er begrip over en weer kan ontstaan’.

HIER kun je het artikel teruglezen op http://www.werkplaatsenjeugd.nl en HIER op onze website.

HIER vind je meer informatie over de bijeenkomst en kun je de (sfeer)vlog bekijken.

Presentatie Sharon Stellaard bij ‘Kopgroep Jeugdhulp’

Op uitnodiging van de Kopgroep Jeugdhulp presenteerde Sharon Stellaard haar onderzoek op 21 november 2018 bij Jeugdzorg Nederland.

Jeugdhulp Bestuurders gaven aan geïnteresseerd te zijn in het theoretisch raamwerk van Sharon dat in gaat op de vraag; wat weten we eigenlijk uit de literatuur over ‘Institutionele transformatieve verandering?’.

Met elkaar bespraken we dat binnen de sector de bestuurskundige invalshoek vrij weinig wordt benut om het stagneren van transformatie en mogelijke oplossingsrichtingen te doorgronden. De literatuur biedt echter waanzinnige aanwijzingen voor ons praktijk mensen.

Het verkennen van het theoretisch raamwerk leverde dan ook een feest van herkenning op en praktische aanwijzingen voor het vervolg.

Een tipje van de sluier;

  • Legitimiteit en effectiviteit van organisaties zijn 2 verschillende dingen
  • Verandering verloopt bijna nooit zoals bedoeld
  • Veranderen vraagt om die reden om navigeren i.p.v. implementeren
  • Van bestuurders vraagt dit bescheidenheid, van beleidsmakers diepe betrokkenheid

Er werd dan ook direct gevraagd of Sharon te ‘boeken’ was voor de Kopgroep Wethouders en andere gremia waarin deze inzichten van nut kunnen zijn. Natuurlijk doen we dat!

De bijeenkomst werd georganiseerd door de branchevereniging voor organisaties in de jeugdzorg, waaronder Jeugd & Opvoedhulp, Pleegzorg, Jeugdbescherming en JeugdzorgPlus.

Mooie boekpresentatie ‘Echt doen wat nodig is’

Op woensdag 21 november 2018 werd het boek Écht doen wat nodig is gepresenteerd in de gemeente Oude IJsselstreek in de Gelderse Achterhoek.

Onder redactie van Dorien Graas! Het boek is een uitgave van Stichting Beroepseer.

Na de presentatie werd op basis van het boek tijdens het eerste ‘alternatieven-lab’ gezocht naar duurzame oplossingen voor de problemen in de jeugdhulp.

VLOG mini conferentie ‘Korte lijntjes’

De Academische Werkplaats ‘Samen op School’ organiseerde op 1 november 2018 een Academische Werkvloer conferentie. Tijdens de conferentie presenteerde Jantien Gerdes de tussenstand van haar promotie onderzoek naar interdisciplinaire samenwerking, uitgevoerd op de Thorbecke Scholengemeenschap Zwolle, het Almere College Dronten en de Scholengemeenschap Lelystad.

Als Academische werkplaats kregen we van ZonMw ondersteuning bij het maken van een vlog! Bekijk hieronder vlog en HIER de gehele impressie van de bijeenkomst (kort verslag en foto’s).

AWTJ SoS bij driedaagse ‘Passend arrangeren in het onderwijs’

De driedaagse conferentie voor SBO directeuren (WSBO 2018) plaats vond op 7, 8 en 9 november 2018. Hier werden zowel de worstelingen om Passend Onderwijs werkelijk vorm te geven als ook prachtige voorbeelden van samenwerken waarbij schotten tussen primair onderwijs, speciaal (basis)onderwijs en jeugdzorg weg lijken te zijn, bij elkaar gebracht.

Ruud Pet begeleidde het proces van deze driedaagse. Sharon Stellaard en Jantien Gerdes verzorgden beiden een workshop over samenwerking tussen onderwijs & jeugdhulpverlening.

In de workshop van Sharon werd de deelnemers gevraagd vooraf een tekening te maken van het krachtenveld waarin zij verkeren m.b.t. samenwerking onderwijs-jeugdhulp. Met elkaar hebben de deelnemers problemen / issues van de verschillende samenwerkingspartners uitgediept om wederzijds begrip te creëren en openingen voor samenwerking te realiseren. Hierbij zijn citaten uit de diepte-interviews met de verschillende partijen van nut geweest. Deelnemers maakten naderhand opnieuw de krachtenveld analyse en gingen naar huis met 1 concrete vervolgstap nav hun tekening. Zo gaf 1 SBO directeur aan:

Ik ga 4 zorgaanbieders met wie ik het allermeest te maken heb op school uitnodigen. Ik open de dialoog met een vraag: hoe kunnen we dit anders doen?

In de workshop van Jantien gingen de deelnemers aan de slag met het analytisch raamwerk voor effectieve samenwerking op de werkvloer. Effectieve samenwerking werd gekaderd als elkaar sterker maken en van elkaar leren. Echter, leren betekent nieuwe dingen ontdekken en uit je comfort zone gaan. Daarvoor is vertrouwen nodig, een bondje. Zoals één van de deelnemers opmerkte:

Met leerlingen doe je dat automatisch. Natuurlijk is relatie de eerste voorwaarde. Dan pas komt het leren. Maar onder professionals raken we dat besef ineens kwijt.

Deelnemers inventariseerden vervolgens hoe zij werken aan de relatie; een bondje. Dat resulteerde in eenvoudige middelen die soms voor anderen een eye-opener bleken te zijn. Bijvoorbeeld: weet wanneer de jeugdhulpverleners jarig zijn en zorg voor een attentie. Het zijn niet jouw werknemers, maar wel je teamleden.  De liefde bleek ook opvallend vaak door de maag te gaan. Zorg dat iedereen uitgenodigd wordt voor de BBQ, maak ruimte voor gezamenlijke lunches, geef een Kanjermok met complimenten door, drink koffie met elkaar. En vergeet vooral het kerstpakket niet. Als het bondje er is, kun je makkelijker met elkaar verkennen hoe het anders kan.

Met de decemberfeesten voor de boeg, hebben we nu voldoende argumenten én gelegenheid om eens lekker aan de slag te gaan met verbeterde samenwerking!